www.israk.net

Zafer IŞIK

Henri Langlois (Kasım 13, 1914 - Ocak 13, 1977) film arşivleme ve yenileme konusunda önde gelen isimlerden biriydi.

İzmir’de doğdu. Arşivleme işine kendi geliriyle ve sadece birkaç filmle başladı, fakat bir müddet sonra koleksiyonu bir çok başlık barındıracak kadar büyüdü ve Fransız hükümeti Langlois’in arşivini finanse etmeye başladı.

Henri Langlois, George Franju ve Jean Mitry ile 1936 yılında bir araya gelerek Cinémathèque Française’i (Paris kaynaklı film tiyatrosu ve müzesi) kurdu. 1936 yılında 10 filmle başlayarak 70’lerin başına kadar 60,000 film alacak kadar büyüdü. Sıradan bir arşivciden öte olan Langlois aynı zamanda filmlerin saklanması ve yenilenmesi ile de ilgileniyordu. Bir çok filmi tamamen değişme tehlikesine karşın izletti. Filmlerin yanında, ayrıca sinemaya yönelik kamera projeksiyon makinesı, kostüm ve seçkin tiyatro programlarının da korunmasına yardımcı oldu.

İkinci Dünya Savaşı esnasında, Langlois ve arkadaşları Fransa kuşatması sırasında Nazilerin film yok etme tehdidi üzerine bir çok filmi korumaya yardımcı oldu.

Langlois’in ayrıca 1960 Yeni Dalga Fransız yönetmenleri üzerinde önemli bir etkisi oldu. François Truffaut, Jean-Luc Godard, Jacques Rivette, Claude Chabrol ve Alain Resnais yanısıra bundan sonraki nesili takip eden yapımcılar da bu kişiler arasındaydı. Bu film yapımcılarından bazılarına “les enfants de la cinémathèque” (Sinematek’in Çocukları) dendi.

1968’de, Fransız Kültür bakanı Andre Malaux, Langlois’i iddialara göre kibrinden ve çok sıkı kurallarından ötürü projeye olan mali desteği keserek işine son vermek istedi. Bunun üzerine yerel ve uluslararası bir kargaşa oldu. Birçok sinema tutkunu bu karara karşı protestolar düzenledi; kendilerini Sinematek’in kapısına zincirlediler. hatta Cannes Film Festivali bile o yıl protesto amacıyla durduruldu. Malraux kararını geri aldı ve Langlois’e işini geri vermek zorunda kaldı. Bu hareketlere Fransa ve diğer ülkelerden yoğun destek gelmişti, usta yönetmenler ve sanatçılar da bu yürüyüş ve protestolara katılmış; polis tarafından tartaklanmıştı. Hareket her ne kadar Langlois adını taşıyor olsa da entelektüel açıdan başını büyük yönetmen Godard çekmekte idi.

1970’de, Ingrid Bergman, Lillian Gish, François Truffaut, Catherine Deneuve, Jeanne Moreau ve diğerleriyle yapılan röportajların gösterildiği Henri Langlois başlıklı İngilizce bir belgeselde Langlois’in hayatı anlatıldı. 1974’te Langlois Sinema üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı Akademi Ödülüne layık görüldü.13. bölgedeki bir yer Henri Langlois in onuruna onun adıyla isimlendirildi.

2004-2005 yıllarında Jacques Richard Langlois in kariyerini anlatan başka bir belgesel yönetti, The Phantom of the Cinémathèque. Bu belgesel arkadaşları, meslektaşları, akademisyenler ve Simone Signoret, Godard, Chabrol, ve Truffaut gibi sinema yıldızlarının röportajlarını içeren bir belgesel oldu.

Paris, Cimetière du Montparnasse’da defnedildi.

Yalnızca Fransız değil dünya sineması Monsieur Langlois’e çok şey borçludur.

“Filmlerini kamerayla değil, projeksiyon aygıtıyla yapan bir sinemacıydı” Jean-Luc Godard

Henri Langlois by www.israk.net is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Unported License.