Zafer IŞIK

Damboi, ağız komuzu, ağız arpı, kubing, gubuz, şan kopuz, temir homuz, ve vargan gibi her milletin kendine göre isimler verdiği vurmalı ve nefesli bir çalgıdır. Tel bir çember içine takılan çelik yayın ağız boşluğunda çalınması ile ses verir. Bütün Türk boylarında kullanılmaktadır. Yakutistanın milli enstrümanıdır.

Çıkış yeri Asya olan, Ortaçağdan günümüze kadar gelmiş bir çalgı aletidir. Adını dammm dammmmm şeklinde çıkardığı sesten alır. Günümüzde bu çalgı aleti Türkiye’de zor bulunmaktadır. Ağız komuzu orta asya türki cumhuriyetleri ve de kuzey moğolistan taraflarında çeşitli alaşım metallerden hindistan ve de okyanus adalarında ise bambu sıyırmasından yapılan esas işlevin hem enstrümanın titreşimi hem de ağız boşluğu hacminin ve de nefes yönünün değiştirilerek ses meydana getirilmesi olan yaklaşık 6000 yıllık bir geçmişe sahip çalgıdır.

Amerikan folk müziğinde kullanılması çalgının rağbet görmesine yol açmıştır. Ancak asla o müzik formu ve coğrafyası ile özdeşleştirmemek gerekir. Enstrüman tamamen tuva bölgesinin ruhuna sahip ve oraya aittir.

Çeşitli boylarda ve de formlarda bulunan bu çalgı avrupa ve amerikada “Jew’s Harp” olarak bilinmektedir.

Özellikle etnik müziklerin ve de şaman ayinlerin vazgeçilmezi olan ağız komuzu Türk kültüründe izlerini tarak çalınması olarak da gösterir.

Hakkında birkaç site:

Kim Borisov

Creative Commons License
Ağız Komuzu by www.israk.net is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Unported License.